Zaterdag 5 september 2026, eerste zaterdag van september dus inmiddels een traditie geworden: het koningsvogelschieten. Tijd voor Dirk en mij om langzaam afscheid te gaan nemen van het koningschap en het officieel over te dragen aan de nieuwe hoogheid / hoogheden. Een dag voor traditie en cultuur, waar geschiedenis, heden en toekomst samenkomen.

Op vrijdagavond en zaterdagochtend was al hard gewerkt om het feestterrein in te richten en op te bouwen zodat we zaterdag -iets verlaat- aan deze fijne schuttersdag konden beginnen. De dag zelf start met het afhalen van het huidige koningspaar en er was door Dirk en mij gekozen voor Sint Gerlach 14, mijn oudershuis. Samen met onze bordjesdrager Levi die voor de gelegenheid de nieuwe koningsvogel mocht begeleiden, keizer Harry en een aantal lieftallige buren stonden we onze schutterij op te wachten. Omstreeks 13.15u kwamen ze aangemarcheerd, maar doordat Sint Gerlach een drukke straat is, liep het niet zoals gebruikelijk. Normaal defileert de schutterij voor het koningspaar, maar het was zo druk dat daarvan afgezien is en gelijk de oprit op werd gemarcheerd om het verkeer snel weer te laten doorstromen. Achterom werd een drankje gedronken en kreeg Els Hambeukers uit handen van voorzitter Mathie en penningmeester Richard een bloemetje uitgereikt voor haar inzet als foerier van onze vereniging. Wellicht hebben jullie de vacature onlangs al zien langskomen op onze Facebookpagina, Els heeft aangegeven te willen stoppen als foerier. We danken haar voor haar harde werk al die jaren en hopen snel een nieuwe foerier te mogen verwelkomen die er ook weer voor gaat zorgen dat we er allemaal piekfijn op staan.

Daarna was het snel weer opstellen en terug naar de schietweide want de genodigden stonden te popelen om samen met de schutters te beginnen aan de strijd. Maar niet voordat bieleman Sonny de aanwezige, houten barricade moest beslechten. In de tussentijd stelden de genodigden samen met het koningspaar en de keizer zich op voor het afnemen van het defilé en vervoegde iedereen zich naar schietweide voor het openen van het koningsvogelschieten. De toespraken waren in handen van onze voorzitter, burgemeester Prevoo en pastoor Dieteren. Naast het uitreiken van het kroontje voor op het uniform van de regerend schutterskoningin als aandenken aan het koningschap 2026 was er ook een medaille voor keizer Harry die in maart zijn 65-jarig jubileum vierde en daarvoor werd beloofd met iets heel speciaals. Dat was er dan eindelijk: De Sint Martinusmedaille in goud, bedacht door penningmeester (en neefje) Richard en vervaardigd door goudsmit Stiphout (het vroegere Andriessen) die ook het merendeel van de koningsplaten van onze vereniging maakt. Harry was zichtbaar aangedaan en dankte zijn neefje heel hartelijk voor deze prachtige geste. En Richard werd vervolgens zelf in het zonnetje gezet, door uit handen van Mathie een fotoboek te ontvangen van de reis naar Rescheid die hij eerder dit jaar georganiseerd had. Een reis die ze allemaal nog goed kunnen heugen, Richard en Armand zijn nog steeds aan het bijtrekken van die nacht (niet) slapen in een te klein stapelbed op de bovenste verdieping van een jeugdherberg bij 40+ graden. Nu heeft hij er een fotoboek van en mag hij er regelmatig aan terugdenken.

Na al dat geklets was het al snel tijd voor de start van waar het deze dag om draait, de strijd om het zilver. Het begon met de openingsschoten. Eerst mocht ik, daarna Dirk, daarna Harry, de afvaardiging van B&W van de Gemeente Valkenburg, Pastoor Dieteren en de overige genodigden en toen kon de strijd dan echt beginnen. Al waren een aantal wandelaars het er niet helemaal mee eens, want die wandelden lekker door het Ingendael en hadden geen idee (of niet gelezen) wat er allemaal plaatsvond naast Château Sint Gerlach. Maar gelukkig was dat probleem al snel verholpen en konden we aan de gang. Voor de jeugdvogel waren er 5 gegadigden, bij de burgervogel hadden zich 12 gegadigden gemeld en op de koningsvogel was dat bij aanvang nog niet bekend. Alle leden worden namelijk in de bestuursvergadering vóór het koningsvogelschieten ingeloot en kunnen gaandeweg zelf aangeven als ze willen stoppen. Als dan de vogel een beetje begint na te laten, dan worden de dan nog meeschietende schutters bij elkaar geroepen, in de ogen aangekeken en gevraagd of ze beseffen dat doorschieten ook betekent dat je koning(in) kunt worden en je alle daarbij behorende verplichtingen accepteert en het koningschap waardig uitdraagt bij winst. Maar goed, zover was het dus nog niet. Eerst maar eens die flesjes drank heel naar beneden schieten en die fles Ingendaeler incasseren. Helaas lukt het mij niet, maar Dirk kwam er achteraan en kreeg het wel voor elkaar om het flesje heel naar beneden te schieten. Wij hadden het aan pastoor Dieteren beloofd, want die wilde altijd al graag zelf de fles Ingendaeler winnen. Bij de burgervogel mocht ik ook als eerste het openingsschot lossen, maar het zou wel heel lullig zijn als ik het daar naar beneden zou halen. Dus schoot ik de vogel vleugellam en mochten de burgers vechten om het flesje (heel) naar beneden te halen. Dat lukte Glenn Extra uiteindelijk dus die mocht een fles Ingendaeler mee naar huis nemen.

En ineens lag daar de jeugdvogel al op de grond. De jeugd schoot op een houten schijf met de afbeelding van de jeugdvogel erop en die hing aan ballonnen die ze kapot konden schieten. Noah Jansen, onze jeugd-bieleman was verantwoordelijk voor het laatste schot waarmee de jeugdvogel naar beneden viel en hij mag zich dan ook Jeugdkoning 2027 noemen. Jeugdkoning 2026 Stijn was helaas verhinderd, maar hij had de wisselbeker aan zijn vader Dirk meegegeven, dus die zou Noah later die dag in ontvangst gaan nemen.

En keek je dan naar rechts, dan schoot het voor geen meter op. En dat was ook de bedoeling, want als alle vogels al om 16u onder zouden liggen, dan was het feestje ook snel gedaan. Dus werd de spanning opgebouwd. Uiteindelijk waren er nog 9 schutters over die graag schutterskoning(in) 2027 wilden worden. 7 schutters uit de eigen vereniging en 2 burgers die ervoor tekenden dat ze bij het afschieten van de vogel (tijdelijk) lid zouden worden van onze vereniging. Dat waren Michael Limpens en Ashley Lardinois. Ronde 17 werd afgerond en toen bleek toch dat de koningsvogel al flink gehavend was. Het leek wel achteraf een Jansendingetje, want ook hier liep nog de discussie of de vogel snel onder zou zijn of toch nog wel een ronde door kon en was het niet beter om even pauze te pakken bij één vogel zodat de focus op de andere vogel kon liggen en dat was nog niet uitgesproken (in het hoofd, niet eens hardop) en daar ging hij al! Hét moment suprême gemist! Waar ik vorig jaar een fantastisch filmpje heb gekregen van het moment van onder de buks kruipen, aanleggen, voorspannen en schiet en af, hebben we dat nu helaas niet gemaakt. Meteen kijken wie op dat moment onder de buks stond en het was Nick Jansen! Die was toch niet meer lid? Klopt, maar hij is terug en hoe! 2x random meedoen met koningsvogelschieten en 2x koning worden, dat is toch wel heel speciaal. Nick had pas last minute besloten om op de vogel mee te schieten en na 198 schoten was het hem gegeven om te winnen. Hij was niet eens in schuttersuniform aanwezig, want hij had wachtdienst en kon elk moment weggeroepen worden. Nou, niet dus! Hij werd vervolgens gelijk door iedereen gefeliciteerd, zelfs door onze beschermheer Jan Wortmann die inmiddels was aangeschoven en eindelijk na een ziektebed weer in vol ornaat in ons midden is. Welkom terug meneer Wortmann!

Tja, dan was er nog maar 1 vogel die naar beneden moest, de burgervogel. En die was niet snel van plan om naar beneden te komen. Uiteindelijk waren er 184 schoten voor nodig om hem naar beneden te krijgen en het was Dionne Limpens-Braeken die op dat moment deze kogel afvuurde en de vogel doormidden schoot waarna het laatste restje hout van de vogel op de grond viel. Was Michael Limpens toch een beetje koning, zij het niet bij de de schutters, maar als koning van zíjn burgerkoningin Dionne. Ook Dionne werd door alle aanwezigen gefeliciteerd, inclusief onze kersverse schutterskoning Nick.

Daarna werd snel omgekleed om de huldiging te kunnen starten. Noah mocht eindelijk die mega grote wisselbeker in ontvangst nemen en werd gelijk uitgenodigd om volgende keer weer mee te schieten om de wisselbeker te komen verdedigen. Vervolgens werd Dionne het burgerlint omgehangen dat door José Roeloffzen was gemaakt en ze kreeg een bloemetje van de voorzitter en penningmeester uitgereikt. En toen was het de beurt aan Nick die werd gehuldigd als nieuwe schutterskoning 2027. Het omhangen van het zilver ging niet helemaal, want hij had geen uniform aan. Dus werd ervoor gekozen om het “kleine” zilver om te hangen. Vervolgens werd er nog een boeket bloemen aan mij uitgereikt als oud-koningin en was het nog tijd voor foto’s van de winnaars en nog een groepsfoto.. Daarna was het dan eindelijk tijd voor het marcheren richting het dorp en voor het afnemen van het defilé bij het bordes van de Holle Eik. En daarmee was het cirkeltje bijna rond.

Aansluitend gingen we snel terug naar de schietweide voor het opruimen van het schietterrein, want dat is altijd heel veel werk en kost na zo’n lange dag meer moeite dan het opbouwen. De overgebleven, afgebakken hamburgers en frikandellen vonden gretig aftrek bij de hongerige schutters en er werd een rondje van de koning gegeven zoals de statuten het ook voorschrijven. Uiteindelijk was het terrein rond half elf opgeruimd en kon iedereen zijn of haar bedje in. Dromen over die mooie Martinusdag die achter ons lag.

Dirk en ik zijn nog niet definitief koningspaar-af, want wij dragen dit jaar nog het koningschap uit tot Nick het per 1 januari 2027 van ons overneemt. De eerstvolgende activiteit van het lopende schuttersjaar is onze deelname aan de optocht van de bokkenweken op zondag 4 oktober a.s. Zien we jullie dan in Valkenburg?

Fotocredits: Ashley Lardinois en Armand Roeloffzen